Hasankeyf : 10 000 ans d’histoire sous pression

Un projet de barrage en zone kurde, dans le sud-est de la Turquie, doit détruire, entre autres, la ville d’Hasankeyf, l’une des plus anciennes villes de Mésopotamie, berceau de notre civilisation.

Sur une falaise de presque 200 mètres au-dessus du Tigre, à quelques encablures de la frontière syrienne, se dressent les ruines d’Hasankeyf. Au sommet, de vieilles pierres, restes d’un château et d’une mosquée : le souvenir d’un glorieux passé se déroule tout au long de cette pente abrupte. Cinq milles grottes parsèment la roche, anciennes habitations troglodytes adaptées au climat chaud et aride des bords du grand fleuve mésopotamien; celui-là même qui les engloutira d’ici quelques années si la Turquie s’entête à construire le barrage d’Ilisu, 80 km en aval.

Umutların Yaşlandığı Şehir

Bugünlerde adını çokça duyduğumuz, pek çok tartışmaya konu olan Batman – Mardin Karayolu üzerinde olan Hasankeyf, planlamalara göre yaklaşık on yıl sonra tamamlanacak olan Ilısu Barajı’nın suları altında kalacak.

Ülkemizde uzun yıllardır enerji ve sulama ihtiyacını karşılamak için barajlar yapılmakta. Fakat Ilısu Barajı’nı diğerlerinden ayıran birkaç önemli durum var. Öncelikle Hasankeyf ve çevresi “medeniyetin köklerinin yattığı yerler” olarak tanımlanmakta. Şöyle ki; on bin yıllık bir geçmişe sahip olduğu tahmin edilen Hasankeyf’in Pers, Roma, Artuklu, Eyyubi, Osmanlı gibi yirmiden fazla medeniyete ev sahipliği yaptığı bilinmektedir. Hasankeyf’e geldiğimizde karşımıza çıkan eski köprü ayakları, cami kalıntıları, mağaralar ve dahası bölgenin zenginliğini hissetmemiz için yeterli oldu. Diğer bir yandan bölgede henüz %40 civarında yüzey araştırması yapılabilmiş halde, yani bölgenin kültürel ve tarihi zenginliği bilinenden çok daha fazla.